उपचार आणि नियंत्रण

परिचय

जरी दमा बरा होत नसला, तरीही चांगली बातमी अशी आहे की तो नियंत्रित केला जाऊ शकतो. आधुनिक औषधं आणि इनहेलर्सने जगातल्या लोकांचं जीवन सामान्य, निरोगी बनवलं आहे. योग्य प्रकारच्या उपचारांनी आपण सुद्धा परिपूर्ण जीवन जगू शकता.

दमा नियंत्रित करण्यासंदर्भात सर्वप्रथम आपण आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घेतला पाहिजे आणि काय करावे हे समजून घेतले पाहिजे. उदाहरणासाठी, आपले डॉक्टर आपल्याला ट्रिगर्स (उद्दीपके)बद्दल मार्गदर्शन करतील, हे म्हणजे आपल्या फुप्फुसांमधील वातनलिकांमध्ये समस्या येऊ शकते.

आपले डॉक्टर आपला दमा नियंत्रित करण्यासाठी विशिष्ट औषधं लिहून देतील परंतु आपण आपले उपचार खरोखर लागू होण्यासाठी त्यांच्याबरोबर कार्य केले पाहिजे. आपण आपला दमा नियंत्रित करण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांनी लिहून दिलेली औषधंच घेणे आवश्यक आहे. आपले डॉक्टर आपल्याला अगदी हे सुद्धा सांगू शकतात की तात्काळ स्थितीत त्वरीत काय करावे.

स्वतःला माहितीने समर्थ बनविण्यासाठी हे वाचा- ट्रिगर्स (उद्दीपके) काय टाळतात, अन्य प्रकारच्या औषधांसाठी इनहेलर्सचे लाभ, अॅाटॅक आल्यास काय करावे आणि आपला दमा चांगला नियंत्रित कसा ठेवावा.

इनहेलर्स चांगली का आहेत?

इनहेलरद्वारे औषध घेण्याचे फायदे जगालाच समजले आहेत फक्त आपल्या आधुनिक युगात नाही. सुमारे 2000 वर्षांपूर्वी, प्राचीन इजिप्त, ग्रीस आणि भारतात, लोकांना त्यांच्या श्वासोच्छ्वासात येणारी समस्या आणि दम्यापासून आराम मिळण्यासाठी औषधी वनस्पती आणि पानांचा वास घेण्याचे महत्व पटले. शतकांपासून, इनहेलर्स विकसित झाली आणि आता ही आणखी प्रगत आणि प्रभावी झाली आहेत.

आज संपूर्ण जगात दम्याचे रुग्ण इनहेलर्स वापरत आहेत ज्यामुळे ते त्यांचे सामान्य जीवन, दैनिक क्रिया समर्थपणे पार पाडू शकतात. दम्याचे इनहेलर्सनी लोकांना त्यांचे जीवन स्वच्छंदी जगण्याचे स्वातंत्र्य दिले, दमा असूनही.

संपूर्ण जगात, दम्यासाठी इनहेलर्स गोळ्या आणि सिरपसारख्या उपचाराच्या इतर प्रकारांपेक्षा अधिक चांगली असल्याचे सिद्ध केले आहे. का? आपल्याला आपल्या डोळ्याला समस्या असल्यास, आपण आपल्या डोळ्यात ड्रॉप टाकता. आपल्याला आपल्या त्वचेला समस्या असल्यास आपण आपल्या त्वचेवर ऑईंटमेंट किंवा क्रीम लावता. आपण गोळी किंवा थोडे सिरप चघळत नाही. आपण आवश्यक असेल त्याच जागेवर औषध लावता. याच प्रमाणे, दम्यासाठी, आपण इनहेलरद्वारे औषधात इनहेल किंवा श्वास घेता जे आपण तोंडात ठेवता.

हे अधिक प्रभावी आहे कारण इन्हेल्ड औषध थेट आणि आवश्यक असलेल्या ठिकाणी त्वरीत दिले जाते, जे आपल्या फुप्फुसांच्या वातनलिकांमध्ये असते.

याची तुलना दम्याच्या गोळ्या आणि सिरपबरोबर करा. त्या चघळाव्या लागतात हे आपल्याला माहिती आहे. परंतु आपल्याला हे माहिती नसते की गोळी किंवा सिरप यांना आपले कार्य करण्यास वेळ लागतो कारण ते पोटातून रक्तात आणि शेवटी फुप्फुसांमध्ये जाते. हे धीमे असून यामुळे रुग्णाला आराम मिळण्यास वेळ लागतो. काही औषधं अगदी पोटाजवळ सोडली जातात, तिथे आवश्यकता नसते आणि परिणामी मोठ्या प्रमाणात दुष्परिणाम होऊ शकतात.

याशिवाय, गोळ्या आणि सिरपच्या बाबतीत, आपल्याला मोठ्या डोसची गरज असते कारण फुप्फुसांपर्यंत सर्वच पोहोचू शकत नाही. याचाच अर्थ मोठे साइड इफेक्ट्स. आपण आपली औषधं इनहेलरबरोबर घेता तेव्हा, आपल्या फुप्फुसांमध्ये घेतले जाणारे डोस 40 पट कमी असते आणि हे पोटापर्यंत पोहोचत नाही, म्हणून कमीत कमी साइड इफेक्ट्स होतात. आपण स्वतःला हा प्रश्न विचारणे महत्वाचे आहे: “मला फुप्फुसांसाठी आवश्यक असताना, मी माझ्या शरीराच्या अन्य भागांकडे पोहोचणारे औषध का वापरावे?”

अमेरिका आणि ब्रिटनसारख्या अनेक विकसित देशांमध्ये, इनहेलर्सनी दम्याची प्राथमिक थेरपी म्हणून गोळ्या आणि सिरप बदलले आहेत. हा प्रभावी आणि दमा नियंत्रित करण्याचा सुरक्षित मार्ग आहे.

प्रतिष्ठित वैज्ञानिक आणि चिकित्सा संस्थांनी केलेल्या पूर्ण क्लिनिकल अध्ययने आणि संशोधनाने, इनहेलर्स सुरक्षित असल्याचे सिद्ध केले आहे. साइड इफेक्ट्स, असल्यास, अल्प आणि सहजपणे कमी केले जाऊ शकणारे असतात. आपल्याला अगदी कमी आराम वाटल्यास किंवा कोणताही साइड इफेक्ट झाल्यास आपल्या डॉक्टरांना सूचना द्या.

दमा इनहेलर्स अगदी स्वस्त.ेअगदी कमी पैशात दररोज आपल्याला आराम मिळतो. आपण अॅoटॅक येण्याची आणि रुग्णालयाची बिलं देण्याची शक्यता कमी करता. अध्ययनांनी स्पष्ट झाले आहे की इनहेलर घेणारे दम्याचे रुग्ण नियमित कामावर आणि शाळा, कॉलेजमध्ये हजर राहतात.

इनहेलरद्वारे घेतल्या जाणार्यान 2 प्रकारच्या औषधांना कंट्रोलर आणि रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) म्हटले जाते. इन्हेल्ड औषधांच्या अधिक माहितीसाठी हे वाचा. आणि आपल्या दम्याच्या उत्कृष्ट उपचारासाठी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

शीर्ष पर वापस जाएँ

इनहेलर्समध्ये दम्याच्या औषधांचे प्रकार

इनहेलर्सने दमा नियंत्रित करण्यासाठी ती गोळ्या, सिरप आणि होय, अगदी वैकल्पिक औषधापेक्षा अधिक सुरक्षित आणि अधिक प्रभावी असल्याचे सिद्ध केले आहे. दम्यासाठी इनहेलर्समध्ये 2 प्रकारची औषधं असतात:

कंट्रोलर

ही इनहेलर्समध्ये उपलब्ध असलेली औषधं आपण संभाव्य अॅलटॅक टाळण्यासाठी नियमित घेणे आवश्यक आहे. काहीवेळा त्यांचा निवारक म्हणून आधार घेतला जातो. संपूर्ण जगात, कंट्रोलर औषधं आपला दमा नियंत्रित करण्यासाठी केवळ एकमात्र मार्ग असतो.

या औषधांनी त्वरीत आराम मिळत नाही परंतु जेव्हा ती दीर्घकाळ वापरली जातात, तेव्हा आपला दमा चांगला नियंत्रित करण्यासाठी त्यांची मदत होते. सर्वत्र मान्यताप्राप्त उपचारांच्या दिशानिर्देशांनुसार, ज्या लोकांमध्ये नेहमीच अशी लक्षणं दिसतात त्यांना अंतर्गत सूजेचे नियंत्रण आणि लक्षणं आणि अॅtटॅक थांबविण्यासाठी दीर्घ काळपर्यंत घ्यायचे औषध दररोज घेतले पाहिजे.

आपण आपले कंट्रोलर नियमित घेतल्यास आपल्याला दम्याचा अॅ.टॅक येणार नाही. तथापि, आपल्याला अॅंटॅक आल्यास, आपल्याला त्वरीत आपले रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) औषध घेणे आवश्यक असते. आपल्या कंट्रोलरचा नियमित वापर रिलीव्हर (आराम देणारे औषध)ची आपली गरज कमी करते आणि सहाजिकच आपण ते क्वचित वापरता हे समजून घेणे महत्वाचे आहे. परंतु ते आपल्याला देण्यात आले आहे आपले कंट्रोलर दररोज वापरा. तर याला एक चांगली सवय बनवा, जसे आपण तोंडाच्या समस्यांना प्रतिबंध करण्यासाठी दररोज ब्रश करता तसेच. अगदी तसेच आपण दम्याचा अॅंटॅक येऊ नये म्हणून आपले कंट्रोलर घेऊ शकता.

कंट्रोलर वापरण्यासाठी टिप्स

•	दररोज सारख्याच वेळी आपले कंट्रोलर औषध घ्या. जर आपल्याला हे दिवसातून दोन वेळा घ्यायचे असेल, तर आपल्याला सोयीची वेळ सेट करा.
•	आपण सामान्यपणे आपले कंट्रोलर 2 भिन्न ठिकाणी घेत असल्यास, त्यापैकी एक घर आणि दुसरे कामाचे ठिकाण असू द्या, आपण एक कंट्रोलर घरी आणि दुसरे कामाच्या ठिकाणी ठेवू शकता. आपल्याजवळ कंट्रोलर ठेवण्यापेक्षा आपल्याला हे जास्त सोयीचे वाटेल.
•	बर्या्चदा इनहेलर काम करीत नाही अशी रुग्णाची तक्रार असते, रुग्ण ते चुकीच्या पद्धतीने वापरत असल्याचे डॉक्टर शोधून काढतात. म्हणूनच आपल्यासाठी ही चांगली कल्पना आहे की आपण आपल्या डॉक्टर किंवा त्यांच्या सहाय्यकासमोर आपले कंट्रोलर वापरून पाहा म्हणजे आपण ते चुकीच्या मार्गाने तर वापरत नाही यावर लक्ष केंद्रित करू शकतील. आपल्या इनहेलरचा अचूक वापर करणे आपला दमा नियंत्रित करण्यात एक महत्वाची भूमिका बजावते.

रिलीव्हर(आराम देणारे औषध)

ही त्वरीत आराम देण्यासाठी इन्हेल केली जातात आणि होय, दम्याचा अॅतटॅक आला असताना, अगदी लगेच आराम वाटतो. या अल्प कालावधीच्या औषधांना रिलीव्हर (आराम देणारी औषधं) किंवा रेस्क्यूअर म्हटले जाते. आपण तात्काळ झालेल्या त्रासासाठी यांचा विचार SOS म्हणून करू शकता. जेव्हा अॅणटॅक येतो तेव्हा ते खोकला आणि श्वासोच्छ्वासाच्या समस्या दूर करण्यात मदत करतात. म्हणून जेव्हा आपल्याला श्वास घेण्यात समस्या येते किंवा अॅलटॅक येण्याचे पहिले लक्षण दिसायला सुरवात होते, तेव्हा आपण त्वरीत डॉक्टरांनी लिहून दिलेले रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) घेतले पाहिजे. आणि काही डोस घ्या. यामुळे आपल्या वातनलिकांमधील स्नायू मोकळे होण्यास आणि श्वास घेणे सोपे होण्यास मदत होईल.

सर्व दम्याच्या रुग्णांनी तात्काळ परिस्थितीत, ते बाहेर गेले तरीही, त्यांचे रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) नेहमी जवळ ठेवावे. शेवटी, दम्याचा अॅधटॅक कोणत्याही सूचनेविना येऊ शकतो.

रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) वापरण्यासाठी टिप्स

•	आपण नेहमी आपल्यासोबत रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) ठेवावे. याशिवाय कुठेही जाऊ नका. दम्याचा अॅसटॅक कधीही आणि कुठेही येऊ शकतो.
•	2 रिलीव्हर (आराम देणारी औषधं) ठेवा - एक घरी आणि एक आपल्या कार्यालयात. आपल्या मुलाला दमा असल्यास, शाळेत एक रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) ठेवा.
•	आपण इनहेलर कसे वापरता ते आपले डॉक्टर किंवा त्यांच्या सहाय्यकास दाखवा म्हणजे आपण वापरत असलेले इनहेलर चुकीच्या पद्धतीने वापरत असल्यास ते योग्य रितीने वापरण्यासाठी ते आपल्याला तसे सांगू शकतील अॅगटॅक आलेला असताना आपला दमा बरा करण्यासाठी एक महत्वाची भूमिका बजावते
•	आपण इनहेलर योग्य रितीने कसे वापरावे यासाठी घरात आपल्या कुटुंबियांना किंवा कार्यालयात मित्रांना किंवा शाळेत प्रशिक्षित करणे आवश्यक देखील आहे. म्हणून आपल्याला अॅंटॅक आल्यास, ते आपल्याला इनहेलरने मदत करू शकतील.
•	आपल्याला दम्याचा अॅलटॅक आलाच तर, काय करावे हे शोधण्यासाठी येथे क्लिक करा.

कृपया लक्षात घ्याः कोणत्या प्रकारचे औषध किंवा इनहेलर वापरावे यासाठी नेहमी डॉक्टरांनी लिहून दिलेले जवळ ठेवा. आपल्या डॉक्टरांना आपल्याला मार्गदर्शन करण्याचे आणि आपले इनहेलर कसे वापरावे आणि त्याची देखभाल कशी ठेवावी हे विचारण्याचे लक्षात ठेवा. आपले पहिले सत्र महत्वाचे आहे आणि ते सुरवातीपासून कसे वापरावे हे सुनिश्चित करते. हे आपल्याला खरोखर आपला दमा नियंत्रित करण्याच्या लढ्यात मदत करेल.

आपल्या डॉक्टरांनी आपल्याला 2 इनहेलर लिहून दिल्यास, एक आपले कंट्रोलर असते आणि दुसरे आपले रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) असते. कोणते आपले कंट्रोलर आहे आणि कोणते रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) आहे हे आपण त्यांना नक्की विचारा. आपल्या लक्षात राहण्याच्या मदतीसाठी आपण पॅकवर “कंट्रोलर” आणि “रिलीव्हर (आराम देणारे औषध)” लिहू शकता.

शीर्ष पर वापस जाएँ

इनहेलर्स कशी वापरावी

जागतिक स्तरावर, दमा नियंत्रित करण्यासाठी आणि सुखात आयुष्य घालविण्यासाठी, इनहेलेशन हे सोपे, सुरक्षित आणि प्रभावी मार्ग असल्याचे सिद्ध झाले आहे. इनहेलेशनमध्ये, आपण इनहेलर म्हटले जाणारे एक छोटे मशीन वापरून, तोंडाने औषधात श्वास घेता. दम्याच्या रुग्णांच्या वयानुसार, सोयीनुसार किंवा दम्याच्या रुग्णाच्या प्रकारानुसार, भिन्न गरजा पूर्ण करण्यासाठी इनहेलरचे वेगवेगळे प्रकार आहेत.

इनहेलरचे मुख्य 2 प्रकार म्हणजे मीटर्ड डोस इनहेलर्स (MDI) आणि ड्राय पाऊडर इनहेलर्स (DPI).

मीटर्ड डोस इनहेलर (MDI) ला सोप्या भाषेत स्प्रे इनहेलर देखील म्हटले जाते कारण ते नेमके तसेच कार्य करते. काही लोक याला ’पंप’ म्हणतात कारण हे इनहेलर वापरताना पंपिंगची क्रिया करावी लागते.

अनेक डॉक्टर आपल्या रुग्णांना ड्राय पाऊडर इनहेलर्स (DPI) लिहून देतात.

To know more about why are inhalers better click here

आपले इनहेलर योग्य रितीने कसे वापरावे ते जाणून घ्या.

शीर्ष पर वापस जाएँ

दमा नियंत्रित कसा ठेवावा

दमा ही एक क्रॉनिक (दीर्घ चालणारी) स्थिती असून यासाठी नियमित व्यवस्थापन आणि उपचारांची गरज असते. आपण दम्याविरुद्ध लढू शकता आणि त्याला नियंत्रित ठेवून विजय प्राप्त करू शकता असा विश्वास असला पाहिजे. यामुळे आपल्याला दुसरा दम्याचा अॅूटॅक पुन्हा क्वचित येतो, आणि आपण निरोगी आणि स्वच्छंदी जीवन जगण्यास समर्थ होता.

आपला दमा नियंत्रित ठेवण्यास आपल्या मदतीसाठी या 4 स्टेप्स पाळा.

	आपले ट्रिगर्स (उद्दीपके) टाळा.
	आपले कंट्रोलर औषध नियमित घ्या.
	पीक फ्लो मीटर/ पीक फ्लो मास्टर वापरून आपल्या फुप्फुसांची क्षमता नियमित तपासा.
	आपल्या डॉक्टरांकडे नियमित जा.

आपण या 4 गोष्टींवर लक्ष केंद्रित केल्यास आपण आपला दमा नियंत्रित करण्याच्या आपल्या मार्गावर आहात.

आपले ट्रिगर्स (उद्दीपके) पाहा

दमा व्यक्तीपरत्वे वेगळा असू शकतो. प्रौढाकडून प्रौढाकडे. आणि मुलाकडून मुलाकडे. म्हणून आपण आपल्या स्वतःच्या दम्याचा प्रकार आणि आपल्या स्वतःचे ट्रिगर्स (उद्दीपके) आणि लक्षणं समजून घेणे खूप महत्वाचे आहे.

कारण दम्याची लक्षणं सहसा विशिष्ट गोष्टींमुळे दिसतात किंवा ट्रिगर (उद्दीपक) केली जातात, आपण त्यांच्यावर आपल्या संपर्कावर मर्यादा घालून आपला दमा नियंत्रित करू शकता. काही सामान्य ट्रिगर्स (उद्दीपके) सिगारेटचा धूर, वायू प्रदूषण, धूळीचे कण, शारिरीक श्रम आणि व्यायाम, परागवहन, लांब केस (फर) किंवा पीसं आहेत. थंडीताप, खोकला आणि व्हायरस सारखे आजार, भीती, रडणे, हसणे यासारख्या तीव्र भावना. आणि डॉक्टरांचा सल्ला न घेता परस्पर वेदनाशामकांसह घेतलेली विशिष्ट औषधं.

एकदा आपण आपले विशिष्ट ट्रिगर्स (उद्दीपके) शोधल्यानंतर ती टाळण्यासाठी आपल्याकडून चांगले प्रयत्न करा. याशिवाय, नियमित इनहेलेशन थेरपी आपला दमा नियंत्रित ठेवण्यास आपल्याला मदत करेल.

आपले कंट्रोलर औषध नियमित घ्या

कोणती औषधं घ्यावी आणि केव्हा घ्यावी हे समजून आपल्या दम्याची लक्षणे नियंत्रित ठेवण्यास कठीण आहे. म्हणून आपल्या डॉक्टरांनी लिहून दिल्याप्रमाणे आपले कंट्रोलर इनहेलर नियमित वापरा. यामुळे आपण एखाद्या ट्रिगर (उद्दीपक)च्या संपर्कात आल्यास आपल्याला दम्याचा अॅवटॅक येण्याची जोखीम कमी होते. आणि आपल्याला जरी चांगले वाटले, तरीही कृपया आपले कंट्रोलर थांबविण्याची चूक करू नका. का? जेव्हा एखादा BP रुग्ण अचानक त्याची BP औषधं घेणे थांबवतो तेव्हा त्याचे BP पुन्हा वाढू शकते. याच प्रकारे आपल्याला दुसरा दम्याचा अॅहटॅक येऊ शकतो कारण आपण आपले कंट्रोलर थांबविलेले असते.

आपण आपल्या डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय आपले दम्याचे औषध कधीही थांबवू नका हे लक्षात ठेवणे खूप महत्वाचे आहे. लक्षात ठेवा, डॉक्टर त्यांना वाटते त्याप्रमाणे आपल्या प्रगतीनुसार डोस हळुहळू कमी करू शकतात.

आपल्याला त्वरीत आराम पाहिजे असल्यास, आपले रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) त्वरीत वापरा. आपण हे सर्व नियमित केल्यास, आपण आपला दमा नियंत्रित ठेवू शकाल.

पीक फ्लो मीटर/ पीक फ्लो मास्टर वापरून आपल्या फुप्फुसांची क्षमता नियमित तपासा(ब्रीदोमीटर)

जसे आपण आपले BP ब्लड प्रेशर मशीनने तपासता किंवा आपला ताप थर्मामीटरने मोजता तसेच आपली फुप्फुसांची क्षमता तपासण्यासाठी पीक फ्लो मीटर (ब्रीदोमीटर) असते. पीक फ्लो मीटरने (ब्रीदोमीटर) आपला दमा पाहणे खूप सोपे आहे. हे सोपे इन्स्ट्रूमेंट आपण आपल्या फुप्फुसांबाहेर हवा किती जोरात सोडू शकता ते मोजते. पीक फ्लो मीटर (ब्रीदोमीटर) वापरणे आपल्या स्वतःला किती सोपे आहे ते पाहा.

उपचारास सुरवात केल्यानंतर आणि आपली कंट्रोलर औषधं नियमित घेतल्यानंतर, आपण आपली श्वसन तपासणी निकालात किती सुधारणा झाली आहे हे पाहण्यासाठी पीक फ्लो मीटर (ब्रीदोमीटर ) वापरू शकता. याप्रकारे आपल्याला आपला दमा नियंत्रित करण्यात आपल्या सुधारणेचा अंदाज लावता येत नाही.

आपण आपल्या डॉक्टरांबरोबर आपले लक्ष्य प्रत्यक्ष सेट करू शकता आणि आपली प्रगती मोजू शकता. यामुळे आपल्याला फिट राहण्यासाठी, समजून घेण्यासाठी आणि प्रत्येक स्थितीत आपला दमा नियंत्रित ठेवण्यासाठी मदत होईल. उत्कृष्ट भाग म्हणजे एकदा आपण साध्य केलेले लक्ष्य प्राप्त केल्यानंतर, डॉक्टर आपला डोस कमी करण्याचा विचार करू शकतील... दररोज फॉलो अप घेणे चालू ठेवावे.

आपण आपला दमा नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे पीक फ्लो मीटर (ब्रीदोमीटर) नियमित वापरले पाहिजे असा आपल्याला सल्ला देण्यात येतो. आणि लक्षात ठेवा आपल्याला काही दिवस अॅहटॅक आला नाही तरीसुद्धा या नियमित तपासण्या आवश्यक आहेत.

तर आपण पीक फ्लो मीटर (ब्रीदोमीटर )तपासणी कुठे करू शकता? आपण आपल्या डॉक्टरांच्या क्लिनिकमध्ये जाल तेव्हा त्यांना पीक फ्लो मीटर (ब्रीदोमीटर) चाचणीबद्दल विचारा. पीक फ्लो मीटरवरील आपली वैयक्तिक उत्कृष्ट रिडिंग आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घेताना (ब्रीदोमीटर) लिहून ठेवा. आपण आपल्या केमिस्टकडून आपले स्वतःचे पीक फ्लो मीटर विकत घेण्याचा (ब्रीदोमीटर) विचार देखील करू शकता. दम्याचे निदान कसे केले जाते हे जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

आपल्या डॉक्टरांकडे नियमित जा

•	दम्याशी लढण्यासाठी आपण आणि आपल्या डॉक्टरांची 50:50 भागीदारी आहे. आपल्याला बरे वाटत असले तरीही त्यांच्याकडे नियमित जा. याविषयी त्यांना विचारण्यास अजिबात संकोच करू नका आपल्या इनहेलरचे फायदे. त्यांच्या मदतीने आपले इनहेलर योग्यपणे कसे वापरावे आणि देखभाल करावी हे जाणून घ्या. आपण आपला स्वतःचा निर्णय घेऊन स्वतःच कधीही औषध थांबवू नका. लिहून दिलेले औषध आपल्या डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणेच घ्या. आपल्या डॉक्टरांनी आपल्याला मार्गदर्शन केलेल्या चाचण्या करून घ्या आणि नंतर आपण आपले उपचार विश्वासाने घेत असल्याचे निश्चित करा.
•	आपली मेडिकल फाइल आपल्याजवळ काळजीपूर्वक ठेवा म्हणजे आपण डॉक्टरांकडे जाल तेव्हा, ते आपल्या, वैद्यकीय इतिहासावर, एक कटाक्ष टाकतील. यामुळे आपल्या डॉक्टरांना आपला दमा यशस्वीपणे नियंत्रित ठेवायला मदत होईल.
•	आपण घेत असलेल्या कोणत्याही औषधांबद्दल आपल्या डॉक्टरांना माहिती देण्यास विसरू नका. काही वेदनानाशक औषधं दम्याची लक्षणं ट्रिगर (उद्दीपक) करू शकतात. तर जेव्हा आपण आजारी होता – ते पाठीचे दुखणे असो किंवा ताप किंवा थंडीताप किंवा काहीही असले, आणि विशेषतः आपण आपल्या डोळ्यांसाठी औषधे घेत असल्यास, कृपया आपण घेत असलेल्या औषधांबद्दल आपल्या डॉक्टरांना माहिती द्या.

दमा आणि आपली जीवनशैली

	आपल्याला विशेष आहार घेण्याची गरज नाही आणि स्वतःला आईस्क्रीम किंवा चॉकलेट किंवा आपल्याला खास आवडत असलेले पदार्थ टाळण्याची गरज नाही. दमा पदार्थ खाण्यापासून किंवा त्यांचा आनंद घेण्यापासून थांबवू शकत नाही...आपण जोपर्यंत अती करत नाही तोपर्यंत. जे पदार्थ ट्रिगर (उद्दीपक) ऍलर्जी, शेंगदाणे किंवा डब्बाबंद, बाटलीत असलेले आणि पॅकेज फुड असे पूर्णपणे वाढीव आणि टिकवलेले असतात असे पदार्थ टाळण्याचे लक्षात असू द्या. आपल्याला पदार्थांची ऍलर्जी असल्याचे लक्षात आल्यास, मार्गदर्शनासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.
	प्रत्येकालाच आपला ताण कमी करण्यासाठी विश्रांती घेण्याची आणि आराम करण्यासाठी वेळ देण्याची आवश्यकता असते. आपल्याला जास्त आराम करण्याची आवश्यकता आहा कारण दम्यामध्ये ताण हा सामान्य ट्रिगर (उद्दीपक) असतो. म्हणून विश्रांती घेण्याचे काही सोपे तंत्र जाणून घ्या आणि त्यांना आपल्या जीवनाचाच एक भाग बनवा. एखाद्या चांगल्या प्रशिक्षकाच्या मार्गदर्शनाखाली योगा सुरू करा. विश्रांती घेण्याच्या छंदाची जोपासना करा. बागेत एक फेरफटका मारा, आपल्या पसंतीची फिल्म पाहा... काहीतरी असे करा की ज्यामुळे आपल्याला आनंद होईल आणि आपले काम किंवा आपल्यावर ताण पाडणारी गोष्ट विसरण्यास आपल्याला मदत होईल.
	नियमित व्यायाम करणे आपल्यासाठी चांगले आहे. आपल्या दम्याला आपल्याला आपल्या आवडत्या कोणत्याही अॅणक्टिव्हिटी किंवा व्यायामापासून थांबवू देऊ नका. आपल्याला ते करायला आवडत असल्यास त्याला आपल्या जीवनशैलीचाच एक भाग बनवा. आणि यामुळे आपले सर्वसाधारण आरोग्य आणि तब्येत चांगली राहून एक चमत्कार होईल. म्हणून उठा आणि सक्रिय व्हा! आपण ठरविलेला व्यायाम करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि नंतर ते सांगतिल तसे आचरण ठेवा.

शीर्ष पर वापस जाएँ

दम्याचा अॅकटॅक येतो त्यावेळी काय करावे

आपण आपले कंट्रोलर औषध नियमित घेत असल्यास आणि ट्रिगर्स (उद्दीपके) टाळत असल्यास, आपल्याला अॅtटॅक येण्याची शक्यता अगदी कमी असते. परंतू एखाद्या तात्काळ परिस्थितीत या गोष्टींचे अनुसरण निश्चित करा:

	आपण सरळ बसावे आणि आडवे होऊ नये. आपले कपडे सैल असावेत. आपण शांत आणि आरामशीर राहण्याचा प्रयत्न करावा. आपल्या जवळचा नातेवाईक किंवा मित्राने देखील कोणत्याही परिस्थितीत आपल्याला मदत करावी आणि आपल्याला सकारात्मक खात्री द्यावी.
	विलंब न करता, आपल्या डॉक्टरांनी सांगितलेल्या डोसमध्ये रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) घेणे आवश्यक आहे.
	यानंतर 5 मिनिटे प्रतीक्षा करा. काहीही सुधारणा नसेल तर डॉक्टरांनी सल्ला दिल्याप्रमाणे रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) औषधाचा अतिरिक्त डोस घ्या.
	तरीही आपल्याला आराम न वाटल्यास ताबडतोब आपल्या डॉक्टरांना बोलवा. हे लक्षात ठेवणे महत्वाचे आहे की आपल्या डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) औषधांच्या डोसमध्ये वाढ करु नका.
	आपले डॉक्टर आपल्यापर्यंत त्वरीत पोहोचू न शकल्यास आपण तात्काळ उपचारासाठी जवळच्या रुग्णालयात जावे.

विशिष्ट परिस्थितीत दमा

आपल्याला दमा असल्यास, सर्व काही संपले असे नाही. दमा नियंत्रित केला जाऊ शकतो आणि आपण एक सामान्य जीवन जगू शकता हे माहिती करून घेणे महत्वाचे आहे. खाली दिलेला विभाग विशिष्ट परिस्थितीत दम्याविषयी स्पष्टीकरण देण्याचा एक प्रयत्न आहे. काही विषय ज्यांची आपण येथे चर्चा करु ते असे आहेत: गर्भावस्थेतील दमा, दमा आणि स्तनपान करणार्याव माता, दमा आणि आपले काम, दमा आणि प्रवास, दमा आणि खेळ, दमा आणि धुम्रपान, दमा आणि मोफत औषधी, दमा आणि एलर्जीक राहिनाइटिस (नाकाशी संबंधित एलर्जी) आणि इतर.

गर्भावस्थेतील दमा स्तनपान करणार्या महिलेस दमा दमा आणि आपले काम दमा आणि प्रवास दमा आणि खेळ दमा आणि ऍलर्जीक राहिनाइटिस

गर्भावस्थेतील दमा:

प्रथम, जर आपण गर्भधारणा करु इच्छित असाल तर यासाठी दमा आपल्याला थांबवू शकत नाही. दुसरे असे, आपण गर्भवती असून आपल्याला दमा असेल, तर आपली सामान्य सुरक्षित प्रसुती होऊ शकते. महत्वाची गोष्ट ही आहे की नियमित औषधींसह आपला दमा नियंत्रणात राहावा आणि कोणत्याही इतर गर्भवती स्त्री प्रमाणे सामान्य सावधानी बाळगा - आपले डॉक्टर आपल्याला उत्कृष्ट मार्गदर्शन करतील. काही प्रकरणांमध्ये जर आपण आपली औषधी नियमितपणे घेतली नाहीत तर दम्याच्या लक्षणांची स्थिती बिघडू शकते. इन्हेल केलेल्या (श्वाघसाद्वारे घेतल्या जाणार्याण) औषधींच्या वापराने गर्भास कोणत्याही प्रकारचा धोका नसल्याचे सिद्ध झाले आहे.

शीर्ष पर वापस जाएँ

स्तनपान करणार्या महिलेस दमा:

जर आपल्याला दमा असेल आणि आपण आपल्या बाळास स्तनपान करु इच्छित असल्यास, हे अवश्य करा. दमा संक्रमक (संसर्गजन्य) आजार नाही. आपण आधीच इनहेलेशन थेरपीवर असल्यास, आईच्या दुधात दम्याच्या औषधाचे प्रमाण अत्यल्प असते. वास्तविक, संपूर्ण जगात इनहेलेशन थेरपीवर आहेत अशा स्तनपान करणार्याप माता, आपल्या बाळांना कोणत्याही उलट साइड इफेक्टशिवाय स्तनपान करू शकतात. लक्षात घेण्यासारखी दुसरी गोष्ट म्हणजे श्वालसाद्वारे घेतली जाणारी औषधी आज इतकी सुरक्षित आहे की ती गर्भावस्थेत सुरक्षितपणे वापरली जाऊ शकते.

शीर्ष पर वापस जाएँ

अस्थमा और आपका काम:

आपला दमा नियंत्रणात असल्यास आपल्याला कार्य सोडण्याची किंवा आर्थिक नुकसान सहन करण्याची आवश्यकता नाही. तथापि, दागिना व्यवसायात, प्रिंटिंग, कीटकनाशक, खाण, रंगकाम आणि प्लास्टिक उद्योग, स्वयंपाकी आणि बेकरीमध्ये काम करणारे, सोल्डर्स आणि मेटल प्लेटर्स, फोम कर्मचारी आणि स्प्रे पेंटर्स, हेअर ड्रेसर्स आणि कारपेंटर्स यांच्यात दमा होण्याची शक्यता अधिक असते. कदाचित,हा काही विशिष्ट रसायनांचा वास किंवा हवेतील कणांचा प्रभाव आहे जे फुफ्फुसातील उत्तेजनांचे कारण बनते. यांना ट्रिगर्स (उद्दीपके) असे म्हटले जाते.

आपल्याला आपले ट्रिगर (उद्दीपक) माहिती असणे महत्वाचे आहे, योग्य ती दक्षता घ्या, आपले कंट्रोलर योग्यरित्या आणि नियमितपणे घ्या, आणि निश्चितपणे आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या जो आपल्यासाठी उत्कृष्ट असेल.

शीर्ष पर वापस जाएँ

दमा आणि प्रवास:

दम्यामुळे आपल्या कार्य किंवा प्रवासात अडचण येता कामा नय. जर आपल्याला आपल्या कार्यात वारंवार प्रवास करावा लागत असेल तर आपल्या सोबत नेहमी आपल्या डॉक्टरची चिठ्ठी, लिखित सूचना आणि आपले तात्काळ संपर्क क्रमांक ठेवा. आणि सर्वात महत्वाचे, आपले कंट्रोलर आणि रिलीव्हर (आराम देणारी औषधी) दोन्हीच्या पर्याप्त मात्रा सोबत असल्याशिवाय कधीही प्रवास करु नका. आपल्याला माहिती आहे, आपण आपले कंट्रोलर नियमितपणे घ्यावे. वास्तविक, आम्ही आपल्याला एक अतिरिक्त रिलीव्हर (आराम देणारे औषध) आपल्या हाताशी ठेवण्याचा सल्ला देतो. आपण प्रवास करण्यापूर्वी हवामानाचा अंदाज घ्या आणि सोयीस्कर कपडे सोबत घेऊन हवामान बदलासाठी तयार राहा. अधिक माहिती करून घ्या…

शीर्ष पर वापस जाएँ

दमा आणि खेळ:

दमा कोणत्याही खेळात किंवा जीवनात यशस्वी होण्यात अडथळा होऊ शकत नाही. शीर्ष क्रिकेट खेळाडूंना दमा आहे, बास्केटबॉल खेळाडूंना दमा आहे इतकेच नाही तर पोहणार्यां ना आणि धावणार्यांाना देखील दमा आहेत आणि त्यांनी ऑलिम्पिक सुवर्ण पदके जिंकली आहेत.

जर आपल्याला दमा आहे आणि तो चांगल्या प्रकारे नियंत्रणात असेल तर आपण निश्चितपणे सर्व व्यायाम आणि खेळात सक्रियतेने भाग घेऊ शकता. तथापि हे महत्वाचे आहे की आपल्या डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे आपण आपले कंट्रोलर औषध नियमितपणे घ्यावे. काही दमा रुग्णांना व्यायाम करण्यापूर्वी एखाद्या रिलीव्हर (आराम देणारी औषधी) / रेस्क्युअर (बचाव करणारी औषधी) चा वापर केल्याने लाभ होतो. म्हणून नेहमी आपले रिलीव्हर (आराम देणारी औषधी) आपल्या जवळ ठेवा. खबरदारी म्हणून, अतिरिक्त औषध सोबत ठेवण्यास विसरू नका. आपले टीम सदस्य, आपले मित्र, आपले जिम चे इन्स्ट्रक्टर किंवा आपल्या प्रशिक्षकास आपल्याला अॅलटॅक आल्यास त्यांनी काय करावे त्यांना माहिती द्या.

दम्यासाठी उत्कृष्ट व्यायाम म्हणजे योगासन आणि पोहोणे आणि स्प्रिंटिंग (थोडे जलद चालणे) हे खेळ आहेत, कारण यात सतत पळण्याची आणि यात विश्रांती साठी परवानगी घेण्याची गरज नसते. जर आपण व्यायाम आणि खेळांविषयी गंभीर आहात तर कृपया नियमितपणे आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

शीर्ष पर वापस जाएँ

दमा आणि ऍलर्जीक राहिनाइटिस (नाकाशी संबंधित एलर्जी):

दमा आणि ऍलर्जीक राहिनाइटिस यांचा चा गाढ संबंध आहे. (नाकाशी संबंधित एलर्जी). एलर्जीक राहिनाइटिस (नाकाशी संबंधित एलर्जी) असलेल्या रुग्णां्ची शिंक आणि वाहत्या नाकासह सततच्या सर्दीची तक्रार असते. दम्याच्या जवळजवळ 70% रुग्णांना देखील एलर्जीक राहिनाइटिस (नाकाशी संबंधित एलर्जी) असते कारण नाक श्वाासोच्छवास मार्गाचा एक विस्तार आहे. सहसा प्रथम नाक प्रभावित होते आणि त्यानंतर फुफ्फुसे प्रभावित होतात. या प्रकारे निदान करणे आणि दम्यावर चांगले नियंत्रण ठेवण्यासाठी ऍलर्जीक राहिनाइटिसवर उपचार करणे महत्वाचे आहे.

ऍलर्जीक राहिनाइटस यामध्ये ऍलर्जीक असलेले धूळ, पाळीव प्राणी किंवा परागवहन असे एकत्रीकरण आहे. यांच्या संसर्गाच्या लक्षणांना ऍलर्जीक र्हिपनिटिस म्हणतात.

लक्षणं ही आहेत:
• वाहणारे नाक (नाकातून कायम वाहणारा पातळ पदार्थ)
• शिंका येणे
• नाक बंद होणे
• नाक खाजवणे ((नाक, डोळे किंवा टाळूला खाज सुटणे)

ही लक्षणं वर्षातल्या विशिष्ट ऋतूंमध्ये दिसू शकतात. यास सिझनल एलर्जीक राहिनाइटिस (SAR) म्हटले जाते. संपूर्ण वर्षभर दिसत असल्यास, पेरिनियल ऍलर्जीक र्हिरनिटिस (PAR) म्हटले जाते.

आपले ऍलर्जीक र्हिानिटिस गांभीर्याने घेणे महत्वाचे आहे कारण ते वेळेत न घेतल्यास दमा आणखी बिघडेल आणि कानाला संक्रमण, सायनुसायटिस होण्यासारख्या आजारात अधिक भर पडेल.... योग्य उपचार घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांना भेट द्या.

शीर्ष पर वापस जाएँ